Văn bản 1042 không phải là văn bản pháp luật - CSGT phải chịu sự giám sát của nhân dân

TPO - Sau khi Cục CSGT đường bộ đường sắt ra văn bản 1042 khiến dư luận đặc biệt quan tâm và hiểu theo nhiều cách khác nhau. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Anh Tuấn về vấn đề này.

Hình ảnh đẹp về CSGT khi đang làm nhiệm vụ. Ảnh: Minh Đức

CSGT phải dựa và nhân dân

Luật sư Nguyễn Anh Tuấn Luật sư (Công ty luật TNHH Trường Lộc) nói: Trước hết chúng ta cần xác định nhân dân có quyền quay phim chụp ảnh các chiến sĩ CSGT hay không? Về nguyên tắc hoạt động của các cơ quan công an, chiến sĩ công an nhân dân được quy định cụ thể tại Điều 5 của Luật công an nhân dân

Cụ thể theo Điều 5: Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Công an nhân dân: Công an nhân dân đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự thống nhất quản lý của Chính phủ và sự chỉ huy, quản lý trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Công an. Công an nhân dân được tổ chức tập trung, thống nhất và theo cấp hành chính từ T.Ư đến cơ sở.

Hoạt động của Công an nhân dân phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; cấp dưới phục tùng cấp trên; dựa vào nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Theo nguyên tắc tổ chức và hoạt động của các chiến sĩ Công an nhân dân thì khi hoạt động “phải dựa vào nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân”. Do đó, nhân dân có quyền quay phim chụp ảnh để ghi lại các hình ảnh của các chiến sĩ cảnh sát khi làm nhiệm vụ để thực hiện quyền giám sát của mình.

Văn bản 1042 không phải là văn bản pháp luật

Tiếp đó, chúng ta cần xác định văn bản 1042/C67 – P3 của Cục cảnh sát giao thông đường bộ đường sắt có phải là văn bản quy phạm pháp luật hay không?.

Theo Điều 2, Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật: Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội; Pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội; Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước; Nghị định của Chính phủ; Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Thông tư của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; Quyết định của Tổng Kiểm toán Nhà nước.

Nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban thường vụ Quốc hội hoặc giữa Chính phủ với cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội; Thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa án nhân dân tối cao với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; Văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân.

Tại Điều 3 Nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật; Tuân thủ thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Bảo đảm tính công khai trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trừ trường hợp văn bản quy phạm pháp luật có nội dung thuộc bí mật nhà nước; bảo đảm tính minh bạch trong các quy định của văn bản quy phạm pháp luật; Bảo đảm tính khả thi của văn bản quy phạm pháp luật; Không làm cản trở việc thực hiện điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Theo quy định của Điều 2 và Điều 3 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì Văn bản 1042/C67 – P3 của Cục CSGT đường bộ đường sắt không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Vì không thuộc các loại văn bản được quy định tại điều 2 của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định.

Với quy định của Luật công an nhân dân và Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì Văn bản 1042/C67 không phải là văn bản quy phạm pháp luật để buộc nhân dân hoặc các phóng viên, báo chí...phải chấp hành.

Trên thực tế rất nhiều hình ảnh các chiến sĩ CSGT được phóng viên, báo chí và nhân dân ghi lại là những hình ảnh đẹp. Giả sử có một văn bản quy phạm pháp luật có nội dung như Văn bản 1042/C67 – P3 được ban hành đúng quy định thì sẽ không khả thi, không thực tế, vì hoạt động của các chiến sĩ CSGT diễn ra hằng ngày, hằng giờ, khi đang diễn ra nếu người chụp ảnh, quay phim muốn ghi lại hình ảnh thì phải ghi lại khi đang diễn ra.

Nếu đang diễn ra mà phải đi “xin phép” thì hình ảnh đó đã diễn ra trước khi được phép chụp. Như vậy sẽ không có những hình thật mà sẽ là hình ảnh dựng, sắp đặt.

 ĐỨC HOÀNG

PHẢN BIỆN VĂN BẢN SỐ 1042/C67-P3

Phải xinphép nếu muốn ghi hình CSGTđang làm việc (?)

(Dân trí) - Quy định này vừa được Cục Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt (CSGT) đưa ra khiến nhiều người cảm thấy lạ lùng.

Nếu chưa nhận được sự đồng ý của CSGT, nhà báo không được chụp ảnh, ghi hình

Văn bản số 1042/C67-P3 về việc “Giả danh nhà báo ghi hình CSGT” do ông Trần Sơn Hà - Phó Cục trưởng Cục CSGT đường bộ - đường sắt - ký, yêu cầu Trưởng phòng CSGT các tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo cán bộ chiến sĩ đơn vịmình,đặc biệt là lực lượng tuần tra kiểm soát và xử lý vi phạm luôn luôn nâng cao tinh thần cảnh giác, kiên quyết đấu tranh làm rõ những đối tượng có lời nói đe dọa, lăng mạ hoặc có hành vi chống đối CSGT đang thực thi công vụ.

“Kiên quyết đấu tranh làm rõ những đối tượng… quay phim, chụp ảnh hoạt động tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm khi chưa được sự đồng ý của CSGT đang làm nhiệm vụ. Nếu đúng là nhà báo thì tập hợp thông báo cho cơ quan chủ quản, nếu giả danh nhà báo thì tạm giữ, lập hồ sơ chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật” - văn bản nêu rõ.

Cục CSGT đường bộ - đường sắt cũng yêu cầu các cán bộchiến sĩ thực hiện nghiêm túc các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn trình tự tuần tra kiểm soát và xử lý vi phạm cũng như tư thế, lễ tiết, tác phong theo quy định. Thực hiện có hiệu quả Năm An toàn giao thông 2013, năm “Nâng cao tinh thần trách nhiệm của lực lượng thực thi công vụ và ý thực tự giác của người tham gia giao thông”.

Ông Hà nêu trong văn bản, thời gian qua lực lượng CSGT đường bộ - đường sắt trên toàn quốc đã chủ động, quyết liệt triển khai đồng bộ các giải pháp đảm bảo an toàn giao thông và phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm có hiệu quả tại địa bàn, trong đó có công tác tuần tra kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo đảm trật tự an toàn giao thông.

Tuy nhiên, sở dĩ phải ban hành quy định này theo ông Hà là do trong quá trình tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm, có một số đối tượng vi phạm giao thông lợi dụng mối quan hệ nhờ tác động xin vi phạm, có đối tượng có thái độ chửi bới, lăng mạ, thậm chí chống lại lực lượng đang thực thi nhiệm vụ hoặc giả danh các phóng viên báo, đài sử dụng các thiết bị ghi hình lực lượng tuần tra kiểm soát, như ở Thanh Hóa, Bình Thuận,

Với nội dung văn bản như trên, nhiều người khi đọc có thể sẽ hiểu rằng công dân, nhà báo sẽ không được ghi hình, giám sát CSGT đang làm nhiệm vụ.

Quỳnh Anh

PHẢN BIỆN CỦA Luật sư NGUYỄN THẾ TRUYỀN ( Đoàn luật sư Hà Nội):

Người dân không phải tuân theo văn bản này
Đọc văn bản 1042/C67-P3, chúng ta có thể hiểu khi nhà báo, người dân muốn quay phim, chụp ảnh hoạt động tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm của CSGT đang làm nhiệm vụ thì phải được sự đồng ý của CSGT. Tuy nhiên, tôi thấy nội dung văn bản này không phù hợp với quy định của pháp luật. Văn bản này chỉ mang tính chất nội bộ trong ngành công an. Theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008 thì đây không phải là văn bản quy phạm pháp luật nên không có hiệu lực bắt buộc chung đối với nhà báo và người dân. Nhà báo và người dân quay phim, chụp ảnh CSGT đang làm nhiệm vụ không cần phải tuân theo văn bản này, chỉ phải thực hiện đúng các quy định liên quan đến pháp luật về báo chí, cụ thể là Luật báo chí và các văn bản hướng dẫn. Về việc người dân quay phim, chụp ảnh CSGT đang làm nhiệm vụ thì pháp luật không cấm, nên người dân được thực hiện việc này, đó cũng là quyền của người dân để thực hiện giám sát hoạt động của cơ quan công quyền nói chung và công an nói riêng. Trước đây, trả lời trên báo Tuổi Trẻ về việc “bị cảnh sát thu máy vì quay phim” tại xã Tân Đông Hiệp, Dĩ An, Bình Dương, thượng tướng Lê Thế Tiệm, thứ trưởng Bộ Công an, khẳng định: “Việc thực hiện quay phim, chụp ảnh là quyền của người dân và đó là hoạt động thể hiện chức năng kiểm tra, giám sát của người dân đối với hoạt động của cơ quan công an. Do đó, người dân sử dụng máy quay phim, chụp ảnh đối với công an không phải là sai phạm”. Một điểm không có căn cứ nữa của văn bản trên là ở đoạn cuối có ghi: “Nếu đúng là nhà báo thì tập hợp thông báo cho cơ quan chủ quản, nếu là giả danh nhà báo thì tạm giữ, lập hồ sơ chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật”. Với điểm này, chúng ta có thể hiểu rằng Cục CSGT đường bộ, đường sắt chỉ phân biệt tất cả các đối tượng chụp ảnh, quay phim CSGT thành hai loại, đó là nhà báo và không phải nhà báo. Vấn đề đặt ra ở đây là nếu phát hiện đó là nhà báo thì Luật công an nhân dân không quy định lực lượng CSGT có quyền được “tập hợp thông báo cho cơ quan chủ quản” trong hoạt động tác nghiệp. Quy định này cũng vi phạm nghiêm trọng Luật báo chí. Còn trong trường hợp người đó không phải là nhà báo thì “tạm giữ, lập hồ sơ chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật”. Quy định nào cho phép lực lượng CSGT được tạm giữ đối với người quay phim, chụp ảnh và quay phim, chụp ảnh vi phạm điều luật nào để có thể bị tạm giữ và xử lý? Từ những phân tích trên, tôi đề nghị các cơ quan chức năng xem xét lại tính hợp pháp và hợp hiến của văn bản 1042/C67-P3.
xem thêm nguồn: Tại đây